Zdrowie najlepsze pod słońcem

Posted on Posted in zdrowie

Lato.
Jak co roku, pełną parą ruszają kampanie kosmetyków przeciw -słonecznych: filtrów, blockerów, „ekranów totalnych”. Miliony ludzi na świecie (oczywiście tym cywilizowanym) automatycznie sięga po te specyfiki, powtarzając jak mantrę, że słońce = rak skóry. Zbiorowa histeria trwa, choć na logikę nie wydaje się możliwe, aby człowiek, w przeciwieństwie do całego życia na ziemi, nie potrzebował do swojego rozwoju słońca, mało tego, aby miało ono na niego wręcz zgubny wpływ. I w istocie – badania naukowe potwierdzają to, co powinien nam mówić po prostu zdrowy rozsądek. Słońce jest nam niezbędne do zachowania zdrowia, równowagi psychicznej i fizycznej, czyli do życia! Co więcej, działa przeciwnowotworowo. A teraz kilka ciekawych faktów.

Słońce chroni przed czerniakiem.

Badania opublikowane w „International Journal of Cancer”, dowodzą, że osoby pracujące na zewnątrz są obciążone najniższym ryzykiem wystąpienia czerniaka [1]. Rolnicy, budowlańcy, ratownicy itp. są nim dotknięci wielokrotnie rzadziej niż pracownicy biurowi [2]. Podobne badania przeprowadzone przez naukowców australijskiego University of Sydney’s Melanoma Clinic pokazują, że pracownicy biurowi zapadają na czerniaka dwukrotnie częściej niż ratownicy.
Badania opisowe wykazują odwrotną zależność między ekspozycją na działanie promieni słonecznych a zapadalnością na czerniaka, np. częstsze są zachorowania w Norwegii niż na południu Francji, tak samo jak częstsze w amerykańskim północnym stanie Minnesota niż w południowej Arizonie.
Miejsca na ludzkim ciele, w których najczęściej „lokuje” się czerniak, również nie wskazują na jego bezpośrednie powiązanie z ekspozycją słoneczną – podeszwy stóp, genitalia, wnętrze nosa i jamy ustnej czy skóra pod paznokciami. Są więc to rejony najmniej wystawiane na działanie słońca.
Promienie UVB aktywizują wytwarzanie w ludzkim organizmie witaminy D, która stanowi podstawową ochronę przed nowotworami narządów wewnętrznych (płuc, piersi, prostaty, jelita grubego). W badaniach laboratoryjnych wykazano, iż witamina D powoduje rozpad komórek czerniaka!

Kosmetyki z chemicznymi filtrami przeciwsłonecznymi są zagrożeniem dla zdrowia.

Wszelkiego typu tzw sunscreeny blokują absorbcję promieni UVB, tym samym skutecznie uniemożliwiając wytwarzanie witaminy D. Do czego prowadzi brak tej witaminy pisaliśmy tutaj, a powyżej o jej relacji z występowaniem nowotworów. Promienie UVB są także odpowiedzialne za reakcję ewentualnego zaczerwienienia na naszej skórze przy dłuższym pozostawaniu na słońcu i tym samym stanowią naturalny sygnał ostrzegawczy i impuls, by ukryć się w cieniu. Tego naturalnego impulsu nie odczujemy po użyciu kosmetyków z filtrem, narażając się na dłuższe działanie promieni UVA, które penetrując skórę znacznie głębiej, prowadzą do uszkodzeń DNA komórek. Długa ekspozycja na UVA jest też odpowiedzialna za przedwczesne starzenie i zmarszczki.
Filtry blokują wytwarzanie melaniny, czyli ciemnego pigmentu, który chroni skórę przed uszkodzeniem i stanowi niejako filtr naturalny. Istnieje wiele dowodów, iż ciemny pigment zwłaszcza „wypracowany” w dzieciństwie i wczesnej młodości, chroni przed czerniakiem [3].
Najczęściej wykorzystywane w kosmetykach do opalania związki chemiczne mają udowodnione działanie kancerogenne. Wymienić tu należy przede wszystkim substancję znaną jako PABA lub padimate-O. O ile jest ona nieszkodliwa w ciemności o tyle wystawiona na działanie światła słonecznego prowadzi do uszkodzeń DNA i mutacji genetycznych. Szwajcarskie badania, opublikowane w Environmental Health Perspectives ujawniły pięć substancji obecnych w kosmetykach przeciwsłonecznych, które z kolei naśladują działanie estrogenu [4]:

  • Octyl-dimethyl-PABA (OD-PABA)
  • Benzophenone-3 (Bp-3)
  • Homosalate (HMS)
  • Octyl-methoxycinnamate (OMC)
  • 4-methyl-benzylidene camphor (4-MBC)

Mogą one sprzyjać wzrostowi guzów i przyspieszać rozprzestrzenianie się – komórek rakowych. Ale to nie jedyne efekty ich działań – są odpowiedzialne między innymi za zmniejszenie liczby plemników w męskiej spermie, wczesne pokwitanie u dziewczynek, spadek płodności u kobiet oraz występowanie cech żeńskich u mężczyzn.

Nasuwa się więc oczywiste pytanie, jak się ze słońcem obchodzić. Odpowiedź jest najprostsza na świecie:

  • z umiarem,
  • nie dopuszczać do poparzeń
  • korzystać z naturalnych filtrów, czyli cienia, parasola, koszulki
  • natłuszczać skórę naturalnymi kosmetykami, np olejem kokosowym, który chroni skórę na poziomie filtra SPF 8
  • wypracować pigment.

Pamiętajmy też, że nasze zdrowie nigdy nie jest zero-jedynkową wyliczanką, ale wpływa na nie bardzo wiele czynników (dieta, sposób życia, ruch, nastawienie, środowisko itp), które skombinowane razem, jeśli pozytywne – zapewnią nam idealną kondycję, a jeśli negatywne – efektem domina, sprowadzą na nas choroby.

tekst: Magdalena Brejdygant
foto: Aga Silska

Bibliografia:

[1] Elwood JM, et al. (1985). Cutaneous melanoma in relation to intermittent and constant sun exposure – the western Canada melanoma study. Int J Cancer. 35:427.
Elwood, JM. (1992). Melanoma and sun exposure: contrasts between intermittent and chronic exposure. World J Surg.16:157. Garland, FC, et al. (1990). Occupational sunlight exposure and melanoma in the U.S. Navy. Arch Environ Health.45:261.

[2] Elwood JM, Jopson J. Melanoma and sun exposure: an overview of published studies. Int J Cancer. 1997 Oct 9;73(2):198-203.

[3] White, E, et al. (1994). Case-control study of malignant melanoma in Washington state. Constitutional factors and sun exposure. Am J Epidemiol.139: 857-868.
Elwood, J. (1996). Melanoma and sun exposure. Seminars in Oncology. 23(6): 650-666.
Kaskel, P, et al. (2001). Outdoor activities in childhood: a protective factor for cutaneous melanoma? Results of a case-control study in 271 matched pairs. Br J Dermatol. 145(4): 602-9.

[4] Schlumpf , M, et al. (2001). In vitro and in vivo estrogenicity of UV screens. Environmental Health Perspectives.109(3):239-44.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *